Zamknij
Wersja dla słabowidzących
Zmień kontrast
Dni Sulejowa, Noc Świętojańska     |     Odległości     |     Wirtualna wycieczka po klasztorze cysterskim w Sulejowie     |     Kursy walut     |     Giełda     |     Lotto     |     Pogoda     |     
Historia Sulejowa
 

HISTORIA SULEJOWA

Sulejów należy do najstarszych osad nad Pilicą. Według podania nazwę swą zawdzięcza Sulejowi, który w XI wieku miał tu ojcowiznę. Pierwsza historyczna wzmianka o Sulejowie pochodzi z roku 1145. W 1176 roku książę Kazimierz Sprawiedliwy osadził na ziemi sulejowskiej francuskich cystersów i nadał im wszystkie dobra. Z czasem, m.in. dzięki przywilejom nadawanym przez kolejnych władców, tutejsi cystersi zbudowali wielką potęgę ekonomiczną. Nie przekładało się to jednak na wzrost znaczenia przyklasztornej osady, która prawa miejskie uzyskała pomiędzy rokiem 1279 a 1296.

Głównym zajęciem mieszkańców Sulejowa była uprawa roli, eksploatacja puszczańskich lasów, handel i wypalanie wapna. Potop szwedzki i wielki pożar Sulejowa w 1731 r.  przyczyniły się do znacznego zniszczenia miasta i zubożenia mieszkańców. W latach trzydziestych XVIII wieku rozpoczął się trwający ponad 150 lat regres miasta. Doprowadziło to do przejściowej utraty praw miejskich w latach 1870-1927.

Lokalna gospodarka odrodziła się w końcu XIX w. Sulejów stał się wówczas ważnym ośrodkiem przemysłu  wapienniczego i drzewnego, zaopatrując w materiały budowlane szybko rozwijającą się Łódź. W 1901 roku rozpoczęło działalność przedsiębiorstwo „Pereswit", zajmujące się przemysłowym wypalaniem wapna. Rok później, dzięki inicjatywie ziemianina Stanisława Psarskiego, uruchomiono stąd kolejkę wąskotorową do Piotrkowa Tryb., która zapewniła tutejszym wytwórcom lepszy dostęp do wielu rynków zbytu.

Okres intensywnego rozwoju w tragiczny sposób przerwał wybuch II wojny światowej. W wyniku bombardowań w dniach 4-6 września 1939 roku zginęło co najmniej 800 osób, a większość budynków została zniszczona. Ogółem, podczas II wojny światowej Sulejów stracił prawie 35 % ludności i 80 % zabudowań.

Ważne i ciekawe, czyli niektóre wydarzenia wiążące się
z historią Sulejowa i okolic.

  • W 1318 roku odbył się w Sulejowie wiec generalny królestwa, w którym uczestniczył Władysław Łokietek. Na wiecu zdecydowano się wysłać prośbę do papieża Jana XXII, „aby ten ratując kraj od zguby", pozwolił na koronację króla Władysława Łokietka celem zjednoczenia Królestwa Polskiego.
  • Cotygodniowe targi - odbywające się każdą środę w Sulejowie, ustanowił w roku 1388 król Władysław Jagiełło.
  • Widoczne do dziś uszkodzenie jednej z kolumn przy drzwiach wejściowych do kościoła w klasztorze cystersów, według podania jest wynikiem ostrzenia mieczy przez rycerzy króla Władysława Jagiełły, który odwiedził Sulejów w 1410 roku w drodze na największą ze średniowiecznych bitew - bitwę z Krzyżakami pod Grunwaldem.
  • Właśnie w Sulejowie dokonano pierwszej w Polsce udanej trepanacji czaszki. Było to prawdopodobnie ok. 700 lat temu. W roku 1854 pod posadzką klasztornego kapitularza odkryto średniowieczną czaszkę, która nosi wyraźne ślady przeprowadzonego z wysoką precyzją zabiegu chirurgicznego. Trepanacji dokonano za pomocą wiertła, specjalnej piłki stalowej i kleszczy kostnych.
  • W czasie potopu szwedzkiego, uchodząc przed wszędzie nacierającym wrogiem, zatrzymał się tutaj przez prawie dwa tygodnie król Jan Kazimierz. W odwecie Szwedzi złupili i zniszczyli klasztor, a życie straciło wielu zakonników i mieszczan.
  • W latach 1793-1809 Sulejów był miastem granicznym, bowiem przez środek miasta, wzdłuż Pilicy przebiegała granica pomiędzy Prusami i Austrią ustanowiona przez zaborców po rozbiorach Polski.
  • Budowa kolei wąskotorowej, która łączyła Sulejów z Piotrkowem Tryb., pochłonęła aż 343.993 ruble i 71 kopiejek, a jej rozpoczęcie wymagało osobistej zgody cara Mikołaja II.
  • Sulejów był jedną z aren śmigłowcowych mistrzostw świata w 1981 roku.

 

Malownicze, sulejowskie plenery gościły wielu znanych filmowców i aktorów. W Sulejowie realizowano zdjęcia m.in. do takich filmów i seriali telewizyjnych, jak:

  • „Pan Wołodyjowski" (1968 r.) i serial „Przygody Pana Michała" (1968) - reż. Jerzego Hoffmana, z udziałem Tadeusza Łomnickiego;
  • „Potop" (1974 r.) - reż. Jerzego Hoffmana, z udziałem Daniela Olbrychskiego, Tadeusza Łomnickiego, Kazimierza Wichniarza;
  • „Tylko Beatrycze" (1975 r.) - reż. Stefana Szlachtycza, z udziałem Mirosława Gruszczyńsiego.
  • „Wierna rzeka" (1983 r.) - reż. Tadeusza Chmielewskiego, z udziałem Olgierda Łukaszewicza, Franciszka Pieczki, Małgorzaty Pieczyńskiej;
  • Prywatne śledztwo" (1987 r.) - reż. Wojciecha Wójcika, z udziałem Romana Wilhelmiego,
  • „Janka" (1989-1990) - wielokrotnie emitowany film i serial dla młodzieży;
  • „Naznaczony" (2008 r.) - serial z udziałem Piotra Adamczyka.

ZABYTKI W GMINIE SULEJÓW

Opactwo Cystersów w Sulejowie należy do najlepiej zachowanych cysterskich założeń obronnych w Europie. Jego najcenniejszą częścią jest późnoromański kościół pw. św. Tomasza Becketa, konsekrowany w 1232 roku. Z I połowy XIII wieku pochodzi również wschodnie skrzydło klasztoru. Pozostałe zabudowania powstawały na przestrzeni XV-XVIII w. Przeprowadzone w latach 1973-1981 remonty i odbudowa przywróciły obiektowi jego pierwotny blask. W klasztornym kościele uwagę przyciągają również: bogato zdobiona ambona i stalle w stylu rokoko z poł. XVIII w., piękne lwy rzeźbione w drewnie z początku XVII w. oraz 22-głosowe organy z 1644 r. Pozostałe budynki dawnego klasztoru to m.in. XIII-wieczny kapitularz, którego sklepienie podtrzymuje charakterystyczna, przepiękna kolumna z piaskowca, wieże i baszty (łącznie 6), arsenał oraz pałac opata.

Kościół pw. św. Floriana w Sulejowie z 1903 roku powstał w miejscu starszych budowli z lat 1184 i z roku 1640. Trójnawowa budowla na planie prostokąta została wzniesiona w stylu neogotyckim wg projektu Feliksa Nowickiego. Do cenniejszych zabytków znajdujących się w świątyni należą: gotycka rzeźba Matki Boskiej z Dzieciątkiem z 1420 r., późnobarokowe ołtarze boczne pochodzące z końca XVIII w., empirowa chrzcielnica z początku XIX wieku oraz dzwon
z renesansowym ornamentem z 1654 r.

Kaplica pw. Najświętszej Marii Panny w Sulejowie ufundowana przez rodzinę Ligęzków w 1644 r., której wnętrze urządzone jest w stylu gotyckim i rokokowym.

Pozostałości dawnego opactwa Norbertanów (zał. w 1179 r.) z barokowym kościołem pw. św. Małgorzaty i św. Augustyna w Witowie oraz zabytkową wieżą bramną z XV w. Ołtarz główny kościoła pochodzi z 1747 r. Znajduje się na nim uznawany za cudowny obraz Zwiastowania Matki Bożej. Na uwagę zasługują też: marmurowa chrzcielnica z 1646 roku oraz boczne ołtarze z 1743 r.

 

Sławomir Sowinski
Urząd Miejski w Sulejowie
Konecka 42, 97-330 Sulejów, pow. piotrkowski, woj. łódzkie
tel.: (+48 44) 610 25 00 / 610 25 01, fax: (+48 44) 616 25 51, email: informatyk@sulejow.pl
projekt i hosting: INTERmedi@  |  zarządzane przez: CMS - SPI
Poprawny HTML 4.01 Transitional Poprawny arkusz CSS Poprawne kodowanie UTF-8
Niniejszy serwis internetowy stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Informacja na temat celu ich przechowywania i sposobu zarządzania znajduje się w Polityce prywatności.
Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie informacji zawartych w plikach cookies - zmień ustawienia swojej przeglądarki.
x