Sulejów należy do najstarszych osad nad Pilicą. Według podania nazwę swą zawdzięcza Sulejowi, który w XI wieku miał tu ojcowiznę. Pierwsza historyczna wzmianka o Sulejowie pochodzi z roku 1145. W 1176 roku książę Kazimierz Sprawiedliwy osadził na ziemi sulejowskiej francuskich cystersów i nadał im wszystkie dobra. Z czasem, m.in. dzięki przywilejom nadawanym przez kolejnych władców, tutejsi cystersi zbudowali wielką potęgę ekonomiczną. Nie przekładało się to jednak na wzrost znaczenia przyklasztornej osady, która prawa miejskie uzyskała pomiędzy rokiem 1279 a 1296.

Głównym zajęciem mieszkańców Sulejowa była uprawa roli, eksploatacja puszczańskich lasów, handel i wypalanie wapna. Potop szwedzki i wielki pożar Sulejowa w 1731 r.  przyczyniły się do znacznego zniszczenia miasta i zubożenia mieszkańców. W latach trzydziestych XVIII wieku rozpoczął się trwający ponad 150 lat regres miasta. Doprowadziło to do przejściowej utraty praw miejskich w latach 1870-1927.

Lokalna gospodarka odrodziła się w końcu XIX w. Sulejów stał się wówczas ważnym ośrodkiem przemysłu  wapienniczego i drzewnego, zaopatrując w materiały budowlane szybko rozwijającą się Łódź. W 1901 roku rozpoczęło działalność przedsiębiorstwo „Pereswit”, zajmujące się przemysłowym wypalaniem wapna. Rok później, dzięki inicjatywie ziemianina Stanisława Psarskiego, uruchomiono stąd kolejkę wąskotorową do Piotrkowa Tryb., która zapewniła tutejszym wytwórcom lepszy dostęp do wielu rynków zbytu.

Okres intensywnego rozwoju w tragiczny sposób przerwał wybuch II wojny światowej. W wyniku bombardowań w dniach 4-6 września 1939 roku zginęło co najmniej 800 osób, a większość budynków została zniszczona. Ogółem, podczas II wojny światowej Sulejów stracił prawie 35 % ludności i 80 % zabudowań.

Ważne i ciekawe, czyli niektóre wydarzenia wiążące się
z historią Sulejowa i okolic.

  • W 1318 roku odbył się w Sulejowie wiec generalny królestwa, w którym uczestniczył Władysław Łokietek. Na wiecu zdecydowano się wysłać prośbę do papieża Jana XXII, „aby ten ratując kraj od zguby”, pozwolił na koronację króla Władysława Łokietka celem zjednoczenia Królestwa Polskiego.
  • Cotygodniowe targi – odbywające się każdą środę w Sulejowie, ustanowił w roku 1388 król Władysław Jagiełło.
  • Widoczne do dziś uszkodzenie jednej z kolumn przy drzwiach wejściowych do kościoła w klasztorze cystersów, według podania jest wynikiem ostrzenia mieczy przez rycerzy króla Władysława Jagiełły, który odwiedził Sulejów w 1410 roku w drodze na największą ze średniowiecznych bitew – bitwę z Krzyżakami pod Grunwaldem.
  • Właśnie w Sulejowie dokonano pierwszej w Polsce udanej trepanacji czaszki. Było to prawdopodobnie ok. 700 lat temu. W roku 1854 pod posadzką klasztornego kapitularza odkryto średniowieczną czaszkę, która nosi wyraźne ślady przeprowadzonego z wysoką precyzją zabiegu chirurgicznego. Trepanacji dokonano za pomocą wiertła, specjalnej piłki stalowej i kleszczy kostnych.
  • W czasie potopu szwedzkiego, uchodząc przed wszędzie nacierającym wrogiem, zatrzymał się tutaj przez prawie dwa tygodnie król Jan Kazimierz. W odwecie Szwedzi złupili i zniszczyli klasztor, a życie straciło wielu zakonników i mieszczan.
  • W latach 1793-1809 Sulejów był miastem granicznym, bowiem przez środek miasta, wzdłuż Pilicy przebiegała granica pomiędzy Prusami i Austrią ustanowiona przez zaborców po rozbiorach Polski.
  • Budowa kolei wąskotorowej, która łączyła Sulejów z Piotrkowem Tryb., pochłonęła aż 343.993 ruble i 71 kopiejek, a jej rozpoczęcie wymagało osobistej zgody cara Mikołaja II.
  • Sulejów był jedną z aren śmigłowcowych mistrzostw świata w 1981 roku.

Malownicze, sulejowskie plenery gościły wielu znanych filmowców i aktorów. W Sulejowie i Gminie Sulejów realizowano zdjęcia m.in. do takich filmów i seriali telewizyjnych, jak:

  1. „Pan Wołodyjowski” (1968 r.) i serial „Przygody Pana Michała” (1968) – reż. Jerzy Hoffman, z udziałem Tadeusza Łomnickiego nakręcone na terenie Sulejowa;
  2. „Potop” (1974 r.) – reż. Jerzy Hoffman, z udziałem Daniela Olbrychskiego, Tadeusza Łomnickiego, Kazimierza Wichniarza, sceny kręcone na terenie Sulejowa;
  3. „Tylko Beatrycze” (1975 r.) – reż. Stefan Szlachtycza, z udziałem Mirosława Gruszczyńsiego.
  4. „Wierna rzeka” (1983 r.) – reż. Tadeusz Chmielewski, z udziałem Olgierda Łukaszewicza, Franciszka Pieczki, Małgorzaty Pieczyńskiej, plan filmowy na terenie Sulejowa;
  5. „Prywatne śledztwo” (1987 r.) – reż. Wojciech Wójcik, z udziałem Romana Wilhelmiego sceny na terenie Sulejowa,
  6. „Janka” (1989-1990) – wielokrotnie emitowany film i serial dla młodzieży, cały serial powstał na terenie Opactwa Cysterów i miasta Sulejowa;
  7. „Naznaczony” (2008 r.) – serial z udziałem Piotra Adamczyka kręcony na terenie Sulejowa;
  8. „Kamień na kamieniu” (1995 r.) – reż. Ryszard Ber, z udziałem Janusza Michałowskiego. Film nakręcony na terenie Sulejowa;
  9. „Legendy Opactwa Sulejowskiego” (1976 r.) – reż. Bohdan Mościcki zrealizowany na terenie Opactwa Cystersów na Podklasztorzu;
  10. „Południe – północ” (2006 r.) – reż. Łukasz Karwowski, z udziałem Borysa Szyca i Agnieszki Grochowskiej. Film kręcony na terenie Opactwa Cystersów i w okolicy Bilskiej Woli;
  11. „Wierna rzeka” (1983 r.) – rez. Tadeusz Chmielewski, z udziałem Małgorzaty Pieczyńskiej, Olgierda Łukaszewicza i Franciszka Pieczki. Plener to okolice rzeki Pilicy (Sulejów);
  12. „Psy 2. Ostatnia krew” (1994 r.) – reż. Władysław Pasikowski z udziałem Bogusława Lindy, Cezarego Pazury, Artura Żmijewskiego i Magdaleny Dandourian. Końcowe sceny filmu nagrywane były na terenie Zakładu Przemysłu Wapienniczego, potocznie zwanym Wapiennikami;
  13. „Gorączka” (1980 r.) – reż. Agnieszka Holland z udziałem m.in. Barbary Grabowskiej, Adama Ferency i Bogusława Lindy. Plener do tego filmu to okolice Białej;
  14. „Historia o Proroku Eliaszu z Wierszalina” (1997 r.) – reż. Krzysztof Wojciechowski z udziałem Kazimierza Borowiec i Henryka Talara. Film został nagrany w miejscowości Biała.
  15. „Nie było słońca tej wiosny” (1983 r.) – reż. Juliusz Janicki
  16. Serial „Przygrywka” (1982 r.) – reż. Janusz Łęski
  • Sławek_Mielczarek_&_J_Sz_ (5)